Een 83-jarige diabetespatiënt weet het niet meer. Al jaren volgt hij het voedingsadvies op de website van het Diabetes Fonds, zo schrijft hij: veel groente, halfvolle zuivel, boter met onverzadigde vetten, mager vlees en hooguit twee aardappels. Hij past op met suiker en drinkt light-dranken.

Maar nu bleek bij een onderzoek zijn suikergehalte te hoog. De arts-assistent kwam met een ander advies: volle melk en zelfs ‘dik roomboter op mijn brood’, schrijft de lezer, ‘ongelofelijk!’ Het best kan hij een mediterraan dieet volgen, met veel vis. Maar vis is duur, tekent de lezer aan. En zoetstof mag ineens ook niet meer. ,,Ik voel mij behoorlijk overvallen door de voor mij plotseling veranderde inzichten”, meldt hij.

De ideeën over een goed voedingspatroon bij diabetes veranderen inderdaad. Juist om verwarring en tegenstrijdige adviezen te voorkomen, vegen wetenschappers voor de Nederlandse Diabetes Federatie eens in de vier jaar alle relevante studies bij elkaar. Op basis daarvan schrijven ze een nieuwe voedingsrichtlijn. Die wordt door alle diabetes-organisaties en zorgverleners zoals diëtisten en artsen gevolgd. Daarnaast kunnen artsen en diëtisten ook advies op maat geven, dat hier soms van afwijkt, op basis van iemands persoonlijke omstandigheden.

Dat moet voorkomen dat patiënten afgaan op berichten over voeding in de media, die soms maar op één onderzoek gebaseerd zijn. Hanneke Dessing, algemeen directeur van het Diabetes Fonds, herinnert zich het nieuws dat koffiedrinken goed zou zijn bij diabetes. ,,Maar als je dan beter gaat kijken, blijkt dat je wel heel veel koffie moet drinken om dat positieve effect te zien.”

Koffie staat dan ook niet in de laatste voedingsrichtlijn, uit 2015. Wat wel? ,,Eet niet te veel suikerrijke producten. Vermijd snacks met veel verzadigde vetten en vermijd alcohol. Beperk de inname van geraffineerde koolhydraten”, somt Dessing op. Het gaat dan niet alleen om suiker, maar ook om witbrood, bijvoorbeeld. ,,Die koolhydraten leiden tot suikerpieken in het bloed, die je moet zien te vermijden”, zegt Dessing. De niet-geraffineerde koolhydraten in volkorenbrood of peulvruchten zijn beter: die neemt het lichaam geleidelijk op.

En inderdaad: het ‘mediterrane dieet’ is een nieuwe term in het voedingsadvies. ,,We bedoelen dan niet: grote borden met pasta, maar een klassieke mediterrane maaltijd met veel verse groente en fruit. Een beetje pasta mag, maar dan graag volkoren”, zegt Dessing. En er is nog een verandering, vertelt ze. ,,Eerder lag de nadruk op het beperken van vetten, nu meer op het beperken van koolhydraten. Dat komt omdat uit recent onderzoek blijkt dat koolhydraten meer effect hebben op de bloedsuikerspiegel dan vetsuikers.”

Met vet hoeven diabetespatiënten niet langer voorzichtiger te zijn dan niet-diabetici, tenzij ze kampen met overgewicht of nierschade.

Terug naar het advies aan de lezer. Roomboter en volle melk? Dat verbaast ook Jeroen Doorenbos van Diabetesvereniging Nederland. ,,Voorheen ontraadden we roomboter. Dat doen we nu niet meer. Maar het is merkwaardig dat is geadviseerd om juist volle producten te nemen”, zegt hij. Hij raadt de lezer aan om contact te zoeken met een diëtist. ,,Die hebben vaak meer kennis over voeding dan een arts-assistent.”

En al die ‘dure’ vis? Eén keer in de week is al voldoende, stelt Dessing gerust. Zalm en haring zijn bijvoorbeeld soorten met vetten die goed zijn voor diabetespatiënten. Doorenbos heeft nog een goedkopere suggestie: visoliecapsules.

(Bron: Trouw)